Wat is ruimtelijke ordening?

maandag 17 oktober 2011

Nederland is klein, de ruimte schaars, de bevolkingsdichtheid hoog en de wensen talrijk en verschillend.

Om het land leefbaar te houden zijn er keuzes nodig. Waar bouwen we woningen, waar zetten we bedrijven neer?

De keuzes die gemaakt worden gaan over het nu, maar ook over de toekomst, omdat de keuzes van nu de ruimte van straks bepalen. Ruimtelijke ordening gaat niet alleen over mensen. Er moet ook ruimte zijn voor dieren en planten, voor natuur, landbouw en cultureel erfgoed. Er moet ruimte zijn voor water om overlast tegen te gaan van de grote rivieren en overlast door de zee. Ten slotte moet de economie blijven draaien om alles betaalbaar te houden en een goede infrastructuur om alles te verplaatsen.

Wonen, werken, recreëren, leven alles heeft ruimte nodig maar er kan niet voor alles een plaats zijn en daarom moeten er keuzes gemaakt worden. Dat vraagt om ordening van de ruimte.

Dat is niet gemakkelijk. Er is vaak een groot spanningsveld van belangen die met elkaar in conflict zijn en dat vraagt om een constante afweging. Wat je ook doet, je doet het nooit goed. Bij Ruimtelijke Ordening komt vaak emotie om de hoek kijken. Iedereen weet het beter: zijn schuur is altijd te klein, de schuur van de buurman is altijd te groot. Ruimtelijke ordening is daarom compromissen sluiten, op een verantwoorde en legitieme manier keuzes maken.

Ruimtelijke ordening heeft verschillende invalshoeken, bijvoorbeeld de stedebouwkundige.

Hoe moet de ruimte ingevuld worden? Wat is de beste bestemming voor dat gebied?

Wat kunnen we samenvoegen? De stedenbouw zoekt naar de beste combinatie van functies en activiteiten in dat gebied.

Ruimtelijke ordening heeft ook een juridische kant.In Nederland heb je recht van vrije eigendom. Toch is het niet alleen de eigenaar die bepaalt wat met zijn grond gaat gebeuren en hoe hij het gaat gebruiken. Rechten en belangen van de één kunnen botsen met die van anderen of schadelijk zijn voor de samenleving als geheel. De wetgever beperkt het eigendomsrecht. Dat mag alleen als algemeen belang zwaarder weegt dan het individueel belang. In dat geval kan het zijn dat het individuele belang van de grondeigenaar moet wijken voor het algemeen belang. De beslissing daar over wordt genomen door de overheid. Ruimtelijke ordening is dus veelzijdiger en moeilijker dan we denken.

Ahmet Alkas,

Raadslid D66 Apeldoorn