Bijdrage D66 Algemene Beschouwingen 2011

maandag 20 juni 2011

De onderstaande tekst is, in bewerkte vorm, uitgesproken tijdens de behandeling van de voorjaarsnota op 16 juni 2011.

Voorzitter, dames en heren,

In maart 2010, ruim een jaar geleden, begonnen CDA, VVD, PvdA, Christen Unie en D66 aan de coalitieonderhandelingen. Het bestuursakkoord schreven we als fractievoorzitters zelf en al snel waren we het over één ding eens. Het moest anders. Geen oude wijn in nieuwe zakken, geen nieuwe kleren van de keizer, maar écht anders. Uit overtuiging, maar ook uit financiële noodzaak geboren.

Met vertrouwen in de toekomst, want, zei Martin Luther King, als je vertrouwen hebt, hoef je niet de gehele trap te zien om de eerste stap te zetten.

En zo hebben wij met elkaar die eerste stap gezet. We spraken af dat we een andere gemeente zouden creëren. Een andere overheid die niet vanuit het Stadhuis zou regelen hoe de stad en de dorpen er uit moeten zien, maar die waar mogelijk aansluit bij de al bestaande creativiteit op velerlei gebied. Of, waar dat nog niet zo is, die aanjaagt.

Daarna zijn we vorig najaar met elkaar de kerntakendiscussie gestart. Nieuw, moeilijk en anders. Want tegelijkertijd was daar de bezuiniging van 30 miljoen. Een enorm bedrag waarvan de noodzaak door de Grondbedrijfproblematiek nog groter lijkt dan we aanvankelijk hadden gedacht. Ik kom hier later op terug.

Zijn we, terugkijkend, op weg naar die andere overheid? Ja en nee. Ja, omdat langzamerhand het besef begint door te dringen dat de overheid er niet is om overal pleisters op te plakken of het geluk van mensen te regelen. Een overheid die voor elk probleem wel een oplossing had en zo nodig de portemonnee trok.

En nee, we zijn er nog niet in geslaagd om bij iedereen het besef door te laten dringen dat het ernst is met die andere overheid. Een overheid die wel verantwoordelijkheid neemt voor de allerzwaksten en een gemeente die veilig, schoon, heel en groen is, maar niet voor de keuzes in het eigen leven van mensen. Want, zo is onze overtuiging als D66, wat mensen voor zichzelf en anderen kunnen doen is veel belangrijker en effectiever dan wat de overheid kan doen.

Een omslag in het denken binnen en buiten het Stadhuis is nog niet overal zichtbaar. Bij D66 overheerst het gevoel dat het loslaten nog niet werkelijk is begonnen. Nog te vaak zijn er tekenen van het vasthouden aan, en denken vanuit het bestaande beleid. Mensen zijn al zelfstandige wezens, dat hoeft ze niet geleerd te worden, maar soms niet zelfredzaam. Dat is een groot verschil waar het gaat om een visie bij het maken van beleid passend bij die nieuwe overheid.

Wij willen dat er bij de uitwerking van de Voorjaarsnota goed gekeken wordt naar reeds bestaande en goed functionerende netwerken met weinig tot geen overheidsbemoeienis en daar waar het mogelijk is bij aansluiten. Woningcoöperaties organiseren spreekuren met sociaal raadslieden, de Kap heeft haar formulierenbrigade, de MD Veluwe gaat werken met vrijwillige ouderenadviseurs en de bejaardensociëteiten kennen hun eigen publiek. Er zijn tal van voorbeelden in Apeldoorn waar mensen al lang volgens de lijn van die andere overheid werken. Die hun eigen creativiteit hebben aangeboord. Wij hoeven ze maar te volgen.

Er zijn landelijke best practices op zorggebied, zoals een sociale kaart voor huisartsen zodat snel de weg naar de betreffende instelling voor het specifieke probleem gevonden kan worden. Het is ons bekend dat er al jaren in dit Stadhuis over iets dergelijks wordt nagedacht. Wat ons betreft wordt er nu op korte termijn een toegankelijke en simpele sociale kaart ontwikkeld voor de hulpverleners in Apeldoorn. Geen ingewikkeld regionaal boekwerk. Ook op digitaal zorggebied lijkt er nog een slag te maken.

Voorzitter, D66 staat voor een cultureel aansprekende gemeente, al was het maar omdat het economisch effect daarvan groot is. Vriend en vijand zijn het daarover eens. Het college manoeuvreert terecht voorzichtig om niet het kind met het badwater weg te gooien. Wij prijzen de Cultuurkwartierders die de handschoen hebben opgepakt en met elkaar en in overleg met het college hun verantwoordelijkheid voor de cultuur in Apeldoorn nemen.

In het verlengde daarvan dagen wij de deelnemers aan het Erfgoedplatform uit om over de eigen grenzen heen te kijken, waar er tegenstellingen zijn die te overbruggen, en de mogelijkheid te verkennen om tot een samenwerkingsverband te komen. Met als doel de Apeldoornse Cultuurhistorie veilig te stellen voor de generaties na ons. Wij roepen ze op om daartoe met een voorstel te komen.

Voorzitter, willen wij echter, en als D66 staan wij voor financiële zorgvuldigheid, aan het einde van deze periode de begroting op orde hebben en kunnen beschikken over enige vorm van reserves, zullen wij er met de bezuinigingen die door het college in de Voorjaarsnota worden genoemd waarschijnlijk niet zijn. Er passen maar twee woorden bij onze financiële situatie: uitermate zorgelijk. Het zal betekenen dat wij nog kritischer zullen moeten bekijken, zowel in het Stadhuis als daarbuiten, welke taken nog door de gemeente kunnen worden vervuld en voor welke wij geen financiële middelen meer hebben. Het college heeft de Voorjaarsnota boekhoudkundig dicht geregeld. Wij verwachten van het college voorstellen om daadwerkelijk te komen tot de bezuiniging van 30 miljoen.

De gemeenteraad heeft de handschoen opgepakt, naar het eigen budget gekeken en besparingen gevonden. En verder zijn er natuurlijk zaken voorbij gekomen en benoemd in de voorjaarsnota waarvan wij als D66 net als andere partijen zullen zeggen, dat zou misschien hier wat minder en daar wat meer mogen zijn. Die niet aansluiten bij de uitkomst van de kerntakendiscussie of waar via verschuiving binnen budgetten de accenten wat anders gelegd kunnen worden. Daarvoor zijn over twee weken de moties en amendementen.

Last , but not least: dit alles betekent ook commitment in dit Stadhuis. In deze Voorjaarsnota staat dat een “op resultaat gerichte organisatie een sterke sturing vergt”. Dat kunnen wij alleen maar onderstrepen. Het vraagt om besef van de situatie waarin we verkeren en het lef om buiten de gebaande wegen te gaan. De urgentie is er. Er kan niet gedraald worden, het bestuursakkoord is immers al 15 maanden oud. Voortvarendheid is niet synoniem aan onzorgvuldigheid.

Wij weten dat er creatieve talenten in dit Stadhuis zijn die graag mee willen denken. Zij zijn bij uitstek de deskundigen, want zij zetten zich dagelijks ambtelijk in voor Apeldoorn. Hun mond mag niet gesnoerd worden, hun stem moet worden gehoord. In het Apeldoorns belang, in ons aller belang. Deze bestuursperiode vraagt om onorthodox denken, om het verlaten van de bekende weg, om het ineen slaan van de handen. Niet bang, maar toekomstgericht. Niet beperkt, maar met open vizier. Niet benauwd, maar vol optimisme. Niet bezig met het eigen hachje, maar met het algemeen belang. Niet manipulerend, maar onverschrokken. Niet traag, maar bevlogen. Niet tegenover elkaar, maar naast en met elkaar.

Voorzitter, en voorts zijn wij van mening dat Apeldoorn en deze organisatie, leiderschap, inspiratie, een vooruitziende blik,

bestuurlijke moed en elan verdient.

Paula Donswijk

Fractievoorzitter D66